Yaşlılarda işitme ve görme kaybı: fark etmek, iletişimi kolaylaştırmak ve güvenlik

İşitme ve görme kaybı ileri yaşta sık görülür, ancak “yaşlılık” diye kabullenilmemelidir. Duyamayan veya göremeyen bir kişi sohbetlerden çekilebilir, yalnızlaşabilir, düşebilir ya da sorulara uygunsuz yanıt verdiği için yanlışlıkla “hafızası zayıfladı” diye değerlendirilebilir. Pek çok neden tedavi edilebilir veya cihazlarla belirgin şekilde desteklenebilir.

İşitme kaybının işaretleri

• Televizyonun sesini çok yükseltmek
• Sık sık “ne dedin?” diye sormak, kalabalıkta konuşmaları takip edememek
• Telefonu duymamak veya telefonda konuşmaktan kaçınmak
• Sorulara konu dışı yanıtlar vermek, sohbetlerden çekilmek

Görme kaybının işaretleri

• Okumayı, el işini veya televizyon izlemeyi bırakmak
• Eşyalara çarpmak, merdivenlerde tereddüt etmek, düşmeler
• Yüzleri tanımakta zorlanmak, ışığa karşı aşırı hassasiyet
• Yemek dökmek, ilaçları karıştırmak

Kontroller

İşitme şikâyetinde hekim kulak muayenesi yapar; kulak kiri gibi basit bir neden de olabilir. Kulak çubuğuyla kulak temizlemeye çalışmayın. Göz için düzenli göz muayenesi önemlidir; katarakt, glokom (göz tansiyonu), yaşa bağlı makula hastalığı ve diyabete bağlı göz hasarı erken fark edildiğinde tedavi seçenekleri daha fazladır. Diyabeti olan kişilerde göz kontrolleri özellikle düzenli yapılmalıdır.

Acil durumlar

Ani görme kaybı, görme alanında perde inmesi, ani çift görme veya şiddetli göz ağrısı acil değerlendirme gerektirir; yüzde kayma, kolda güçsüzlük veya konuşma bozukluğu eşlik ediyorsa 112’yi arayın. Bir kulakta ani işitme kaybı da gecikmeden, aynı gün değerlendirilmelidir.

İşitme güçlüğü olan kişiyle iletişim

• Yüzünüzü görebileceği şekilde, ışık yüzünüze vururken konuşun.
• Bağırmayın; net, biraz daha yavaş ve normal tonda konuşun.
• Arka plandaki televizyon ve radyoyu kapatın.
• Anlaşılmayan cümleyi aynen tekrarlamak yerine farklı kelimelerle söyleyin.
• Önemli bilgileri (randevu, ilaç değişikliği) yazılı da verin.

İşitme cihazı bakımı

Cihazın pili veya şarjı her gün kontrol edilmeli, kulak içine giren kısmı üreticinin önerdiği şekilde temizlenmelidir. Cihazın takılı olmadığı bir kişiyle yapılan iletişim çoğu zaman yanıltıcıdır; özellikle hekim görüşmelerinde ve hastane yatışlarında cihazın takılı olduğundan emin olun.

Görme güçlüğü için ev düzeni

• Merdiven, koridor ve banyoda güçlü ve göz kamaştırmayan aydınlatma.
• Merdiven basamaklarının kenarına ve eşiklere kontrast renkli bant.
• Eşyaların yerini değiştirmeden önce haber verin; her şeyin sabit bir yeri olsun.
• Büyük puntolu takvim, telefon ve ilaç etiketleri; gerekirse büyüteç.
• Gözlükleri temiz ve güncel tutun; okuma ve uzak gözlüğünü karıştırmamak için etiketleyin.