Yaşlılarda diyabet bakımında amaç çoğu zaman “en düşük şeker” değil, güvenli ve dengeli bir şekerdir. İleri yaşta şeker düşmesi (hipoglisemi) daha sinsi seyredebilir ve düşmelere, kafa karışıklığına yol açabilir. Hedef değerleri, ilaç ve insülin dozlarını yakınınızın hekimi belirler; aile ve bakıcının görevi planı düzenli uygulamak ve değişiklikleri fark etmektir.
Şeker düşmesinin belirtileri
- Terleme, titreme, çarpıntı, ani açlık hissi
- Huzursuzluk, sinirlilik, alışılmadık davranışlar
- Bulanık görme, baş dönmesi, sersemlik
- Kafa karışıklığı, uyku hali, konuşmada zorlanma
- Gece kâbus, gece terlemesi veya sabah baş ağrısı
Yaşlılarda belirtiler yalnızca “bugün biraz tuhaf” görünmek şeklinde olabilir. Bu belirtiler demans veya yorgunlukla karıştırılabildiği için şüphede ölçüm yapmak en güvenli yoldur.
Şeker düştüğünde ne yapılır?
Hekimin verdiği yazılı planı uygulayın. Pek çok planda, kişi bilinci açık ve yutabiliyorsa hızlı etkili şeker (meyve suyu, şekerli içecek veya glukoz tableti) verilir, 10-15 dakika sonra yeniden ölçülür ve gerekirse tekrarlanır. Şeker yükseldikten sonra ara öğün veya yemekle desteklenir. Kişi bilinçsizse, nöbet geçiriyorsa veya güvenle yutamıyorsa ağızdan hiçbir şey vermeyin ve 112’yi arayın.
Şeker düşmesini önlemenin yolları
- Öğünleri atlamayın; insülin veya şeker düşürücü ilaç alınıyorsa öğün saatleri sabit olsun.
- İştah azaldığında, kusma veya ishal olduğunda ilaçların nasıl kullanılacağını önceden hekime sorun (“hasta günü planı”).
- Alkol ve ağır egzersiz şeker düşmesini kolaylaştırabilir.
- Ölçümleri saatleriyle kaydedin; sık düşük değerler doz ayarı gerekebileceğini gösterir.
- Hızlı şeker kaynağını yatak başında, çantada ve bakıcının bildiği bir yerde tutun.
Her gün ayak kontrolü
Diyabet ayaklarda his kaybına ve yaraların geç iyileşmesine yol açabilir. Her gün ayak tabanını, parmak aralarını ve topukları kontrol edin; gerekirse ayna kullanın. Kızarıklık, kabarcık, çatlak, renk değişikliği veya iyileşmeyen yara görürseniz aynı hafta içinde hekime gösterin. Ayaklar ılık suyla yıkanıp özellikle parmak araları iyice kurulanmalı; çıplak ayakla yürünmemeli, sıcak su torbası doğrudan ayağa konmamalıdır. Tırnak kesimi zorsa sağlık profesyonelinden destek alın.
Yüksek şeker belirtileri
Aşırı susama, sık idrara çıkma, ağız kuruluğu, yorgunluk ve bulanık görme şekerin yüksek seyrettiğini düşündürebilir. Özellikle hastalık sırasında yüksek ölçümler, kusma, nefes darlığı veya bilinç bulanıklığı varsa gecikmeden tıbbi yardım alın.
Kontrollerde unutulmaması gerekenler
- Düzenli göz muayenesi
- Böbrek fonksiyonu ve idrar testleri
- Ayak muayenesi
- Tansiyon ve kolesterol takibi
- Tüm ilaçların, bitkisel ürünlerin ve takviyelerin listesinin hekime gösterilmesi
Bakıcı için tek sayfalık diyabet kartı hazırlayın: ölçüm saatleri, hekimin hedef aralığı, şeker düştüğünde yapılacaklar, hızlı şekerin yeri ve hangi durumda kimin aranacağı.
Bakıcı bul
Kimlik doğrulamalı profiller
Kaynaklar
WellFamily tarafından aşağıdaki kaynaklarla hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme içeriğidir; kişisel sağlık değerlendirmesi yerine geçmez. Klinik uzman incelemesinden geçtiği iddia edilmez.