Ağız ve diş sağlığı yaşlılarda sıklıkla ihmal edilir; oysa ağrılı bir diş, oturmayan bir protez veya ağız yarası yemek yemeyi zorlaştırarak kilo kaybına, konuşmaktan kaçınmaya ve sosyal içe kapanmaya yol açabilir. Ağız bakımı, özellikle yutma güçlüğü olan veya yatağa bağımlı kişilerde zatürre riskini azaltmaya da yardım eder.
Her gün yapılması gerekenler
- Dişleri günde iki kez, florürlü diş macunuyla iki dakika fırçalamak.
- Diş aralarını uygun araçla (diş ipi veya ara yüz fırçası) temizlemek.
- Dili nazikçe fırçalamak.
- Şekerli yiyecek ve içecekleri öğün aralarında sınırlamak.
- El becerisi azalmışsa kalın saplı veya elektrikli fırça kullanmak.
Takma diş bakımı
- Takma dişleri her gün çıkarıp yumuşak bir fırça ve uygun temizleyiciyle temizleyin; diş macunu bazı protezleri çizebilir.
- Gece çıkarın ve önerilen solüsyonda ya da suda saklayın; diş etlerinin dinlenmesi gerekir.
- Diş etlerini ve damağı yumuşak bir fırça veya nemli gazlı bezle temizleyin.
- Protez sallanıyor, yara açıyor veya ağrı yapıyorsa diş hekimine gösterin; kilo kaybıyla protez uyumu bozulabilir.
- Takma dişleri isim yazılı bir kapta saklamak hastane yatışlarında kaybolmasını önler.
Ağız kuruluğu
Pek çok ilaç ağız kuruluğuna yol açabilir. Kuru ağız çürük, mantar enfeksiyonu, tat alma bozukluğu ve yutma zorluğu riskini artırır. Sık su yudumlamak, şekersiz sakız veya pastil ve hekimin önerebileceği tükürük yerine geçen ürünler yardımcı olabilir. İlaçlarla ilgili bir değişiklik gerekip gerekmediğini hekime sorun.
Yatağa bağımlı kişide ağız bakımı
Kişiyi mümkün olduğunca dik oturtun veya başını yana çevirin. Az miktarda diş macunu ve yumuşak fırça kullanın; ağızda biriken köpüğü ve sıvıyı yutmasını önlemek için az su kullanın. Kişi ağzını açmakta zorlanıyorsa zorlamayın, kısa aralarla tekrar deneyin. Dudakları nemlendirmek çatlamayı önler.
Ne zaman diş hekimine veya hekime gidilmeli?
- İki üç haftadan uzun süren ağız yarası, beyaz veya kırmızı leke, şişlik
- Diş ağrısı, diş etinde kanama veya şişlik
- Çiğneme güçlüğü, yemekten kaçınma, açıklanamayan huzursuzluk (özellikle demanslı kişilerde ağrı işareti olabilir)
- Kötü koku veya ağızda sürekli kötü tat
Takma diş varsa ya da düzenli kontrole gidilmiyorsa, yılda en az bir diş hekimi kontrolünü aile takvimine ekleyin.
Bakıcı bul
Kimlik doğrulamalı profiller
Kaynaklar
WellFamily tarafından aşağıdaki kaynaklarla hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme içeriğidir; kişisel sağlık değerlendirmesi yerine geçmez. Klinik uzman incelemesinden geçtiği iddia edilmez.